Υπνοθεραπεία

Τι είναι η ύπνωση.
Ύπνωση είναι μια κατάσταση κατά την οποία ένας άνθρωπος, συνήθως με τη βοήθεια κάπου άλλου, επιτρέπει στον εαυτό του να γίνει πιο υποβόλιμος.
Η ύπνωση μπορεί καλύτερα να οριστεί σαν μια κατάσταση χαλάρωσης και εκλεκτικής συγκέντρωσης της προσοχής, κατάσταση κατά την οποία ο νους απομακρύνεται από τις καθημερινές έγνοιες και ενασχολήσεις και ελαττώννει ή και τελείως αποκλείει την αντίληψη του περιβάλλοντος και των όσων συμβαίνουν σε αυτό. Σε κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης η προσοχή και η συγκέντρωση εστιάζονται εντατικά σε ένα αντικείμενο ή θέμα, αφήνοντας το υποσυνείδητο ελεύθερο να ανταποκριιθεί στην υποβολή και να γίνει ικανό να εκδηλώσει δημιουργική φαντασία.
Η φαντασία αποδεσμεύεται από τους περιορισμούς της πραγματικότητας και της λογικής, του χώρου και του χρόνου. Ο άνθρωπος «αφήνει τα πράγματα να συμβούν» μέσω του υποσυνείδητου νου, αντί να προσπαθεί να τα κάνει να συμβούν με τον συνειδητό νου. Ελεύθερος από το άγχος και αποδεσμευμένος από την κυριαρχία του αναλυτικού νου, συγκεντρώνεται στα πράγματα που θέλει να κατανοήσει και να αλλάξει και στο με τι τρόπο μπορεί καλύτερα να γίνει αυτό. Έννοιες που συχνά αναφέρονται για να χαρακτηρίσουν την ύπνωση και τιις λεγόμενες «καταστάσεις trance» περιλαμβάνουν: καταστάσεις αλλαγής της συνειδητότητας (altered states of consciousness), κατάσταση αυξημένης ενημερώτητας, κατάσταση εσωτερικής ενημερότητας, κατάσταση αυξημένης δεκτικότητας στην υποβολή, κατάσταση μη κριτικής αποδοχής της υποβολής.
Η ύπνωση δεν είναι ένα φαινόμενο που κάποιος άνθρωπος μπορεί να επιφέρει ή να επιβάλλει σε κάποιον άλλο, αλλά μια ικανότητα που κάθε άνθρωπος διαθέτει και που μπορεί να εκδηλώσει, συνήθως με τις οδηγίες και τη βοήθεια κάποιου εκπαιδευμένου θεραπευτή, αλλά και μόνος του, αν έχει κατάλληλα εκπαιδευτεί, όπως στην περίπτωση της αυτο-ύπνωσης. Η ικανότητα της ύπνωσης είναι ένα έμφυτο ταλέντο που διαθέτουν οι άνθρωποι, η ικανότητα να χρησιμοποιούν τη φαντασία τους για να αλλάζουν τις βαθύτερες, συνήθως υποσυνείδητες σκέψεις τους και να μεταβάλλουν την πραγματικότητά τους. Αυτό το ταλέντο μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο αναπτυγμένο σε έναν άνθρωπο, αλλά μπορεί και να καλλιεργηθεί. Παρά το όνομά της, που παραπέμπει στην έννοια του ύπνου, η ύπνωση δεν είναι μια κατάσταση ύπνου. Είναι μια αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της συνειδητότητας,κατά την οποία αυτό που φαντάζεται κανείς το βιώνειι σαν να είναι πραγματικό.
Πρώτα χαλαρώνει κανείς το σώμα του, μετά χαλαρώννει το συνειδητό μέρος του νου του και κατόπιν εστιάζει την φαντασία του. Για να γίνεί αυτό πρέπει φυσικά να είναι ξυπνητός, να μη κοιμάται. Κατά τη διάρκεια της ύπνωσης οι ενήλικοι συνήθως προτιμούν να έχουν τα μάτια κλειστά, αλλά τα περισσότερα παιδιά κρατάνε ανοιχτά τα μάτια και συχνά μάλιστα τους αρέσει να κινούνται και να περπατούν. Όπως είπαμε, κατά τη διάρκεια της ύπνωσης η προσοχή και η συγκέντρωση είναι περισσότερο εστιασμένες, ενώ στον ύπνο γενικά δεν συμβαίνει αυτό. Επίσης, το εγκεφαλογράφημα κατά τον ύπνο διαφέρει από αυτό κατά τη διάρκεια της ύπνωσης. Πολλοί άνθρωποι έχουν εξωπραγματικές και λανθασμένες εντυπώσεις για το τι είναι και το τι μπορεί να κάνει η ύπνωση, πράγμα που συνήθως οφείλεται στις εντυπώσεις που έχουν αποκομίσει σχετικά με το θέμα, π.χ. από τον κινηματογράφο ή από επιδείξεις υπνωτιστών μπροστά σε κοινό. Στην πραγματικότητα η εμπειρία της ύπνωσης συχνά δεν έχει τίποτε το δραματικό ή το παράξενο. Για πολλούς ανθρώπους, η εμπειρία του να είναι σε ύπνωση δεν φαίνεται να διαφέρει πολύ από τη συνηθισμένη τους κατάσταση της εγρήγορσης. Πολλοί μπορεί να νιώσουν απογοήτευση γι’ αυτό και να πουν: «Δεν αισθάνθηκα να είμαι σε ύπνωση!…» Άλλοι περιγράφουν την εμπειρία τους σαν μια κανονική κατάσταση, όπου νιώθουν την προσοχή τους έντονα εστιασμένη, νιώθοντας συγχρόνως πολύ ήρεμοι και χαλαρωμένοι. Κάποιοι τη βιώνουν σαν μια αλλαγή κατάσταςης συνειδητότητας. Όπως όμως και να περιγράφουν την εμπειρία τους, όλοι συμφωνούν ότι πρόκειται για μια εμπειρία πολύ ευχάριστη. Πάντως, θεραπευτικά αποτελέσματα από την ύπνωση υπάρχουν, ανεξάρτητα από το αν αυτύη βιώνεται σαν κάτι το θεαματικό ή σαν κάτι το απόλυτα συνηθισμένο. Στην πραγματικότητα η ύπνωση είναι μια πολύ οικεία κατάσταση για τους περισσότερους ανθρώπους. Διηθεί την καθημερινότητά μας με αμέτρητους τρόπους, μπαίνουμε και βγαίνουμε από την ύπνωση πολλές φορές καθημερινά, χωρίς να το γνωρίζουμε, π.χ. ενώ παρακολουθούμε ένα ενδιαφέρον πρόγραμμα στην τηλεόραση ή ενώ διαβάζουμε ένα βιβλίο. Σας έχει συμβεί να απορροφηθείτε τόσο έντονα από κάποια ονειροπόληση ώστε να μη προσέχετε και να μη αντιλαμβάνεστε αυτά που συμβαίνουν γύρω σας; Ή πάλι, ενώ οδηγείτε για πολλή ώρα, να πάψετε να έχετε σαφή αντίληψη του χώρου γύρω σας, να αρχίσετε να οδηγείτε «μηχανικά» ενώ ο νους σας ταξιδεύει και ατενίζει νοερά περιοχές που φαντάζεστε ή που έχετε επισκεφτεί, γεγονότα που έχετε ζήσει ή που ονειρεύεστε να ζήσετε; Ή να αφοσιωθείτε τόσο έντονα σε μια δουλειά, σε κάτι που κάνετε, ώστε να πάψετε να ακούτε τους θορύβους, να μη αντιλαμβάνεστε οτιδήποτε θα μπορούσε να αποτελέσει περισπασμό και να χρειαστείτε κάποια δευτερόλεπτα για να ξαναβρείτε τον προσανατολισμό σας στον εξωτερικό κόσμο όταν η δουλειά τελειώσει; Είτε το πιστεύετε είτε όχι, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις έχετε υπάρξει σε ύπνωση. Η ίδια η ύπνωση επομένως είναι απλά μια κατάσταση, δεν είναι θεραπεία. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί σαν μέθοδος για θεραπεία. Αυτό που βασικά δίνει τα σημαντικά θεραπευτικά αποτελέσματα δεν είναι η ίδια η ύπνωση, αλλά η ψυχοθεραπεία που γίνεται κατά τη διάρκεια της ύπνωσης. Επιστημονικά ο όρος της ύπνωσης δεν είναι εύκολο να διατυπωθεί. Το τι ακριβώς συμβαίνει κατά την ύπνωση και με τι τρόπο παραμένει αντικείμενο έρευνας και συζητήσεων. Στο βιβλίο του «Ψυχοβιολογία του Νου-Σώματος, Θεραπεία, Νέες αντιλήψεις για τη θεραπευτική Ύπνωση» ο Έρνεστ Ρόσσι γράφει: « Από την καθιέρωση της ύπνωσης πριν από πάνω από 200 χρόνια, έχει σταθεί αδύνατο ανάμεσα στους κύκλους των θεραπευτών να καταλήξουν σε ένα κοινά αποδεκτό ορισμό του τι είναι ακριβώς η ύπνωση. Είναι πιθανόν ότι η αντίληψή μας για το στοιχείο της θεραπείας που ενυπάρχει σε αυτό που έχει αποκληθεί ύπνωση ‘ή θεραπευτικό trance’ θα αλλάζει και θα εξελίσσεται, όσο καιρό οι αντιλήψεις μας για την συνείδηση και τη φύση του νου θα συνεχίσουν να εξελίσσονται. Αυτές οι διαδικασίες θεραπείας είναι μια φυσιολογική λειτουργία αυτού που είναι ο νους, η φαντασία και η ζωή.» Θεραπευτικές ενδείξεις της ύπνωσης. Η ύπνωση μπορεί να βοηθήσει σε: Απαλλαγή από ανθυγιεινές συνήθειες, όπως π.χ. το κάπνισμα. Συνήθως σε πολύ σύντομο χρόνο και με λίγα ή καθόλου συμπτώματα στέρησης της νικοτίνης. Χάσιμο βάρους: Δίαιτα αδυνατίσματος. Δημιουργία νέων και περισσότερων υγειών συνηθειών διατροφής. Ενίσχυση των κινήτρων για χάσιμο βάρους. Βοήθεια στη διατήρηση του επιθυμητού βάρους. Ενίσχυση της φυσικής δυνατότητας και της επιθυμίας για φυσική δραστηριότητα και άσκηση. Απαλλαγή από αϋπνίες, βελτίωση της ποιότητας του ύπνου: Απομάκρυνση από το νου των σκέψεων, ανησυχιών και φροντίδων που δυσκολεύουν τον φυσιολογικό ύπνο. Αυτούπνωση για να νιώσει νυσταγμένος κανείς. Ύπνος που ξεκουράζει και ανανεώνει. Χαλάρωση και αντιμετώπιση του στρες: Εκμάθηση τεχνικών για την ελλάτωση ή την εξαφάνιση του στρες.
Τεχνικές χαλάρωσης
.
Αύξηση της δημιουργικότητας. Απελευθέρωση του μπλοκαρισμένου δυναμικού και χρησιμοποίησή του σε περιοχές δημιουργικής έκφρασης.
Βελτίωση της συγκέντρωσης και της απόδοσης στη μάθηση: Καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων μάθησης, βελτίωση της μνήμης και της συγκέντρωσης κατά την μελέτη. Θετική στάση ως προς την μάθηση. Αντιμπετώπιση άγχους διαγωνισμών κ.λπ. Αντιμετώπιση άγχους κατά την ομιλία μπροστά σε κοινό: αντιμετώπιση της νευρικότητας και της ντροπαλότητας σε καταστάσεις όπου εκτίθεται κανείς μπροστά σε κοινό. Αυτοπεποίθηση και φυσικότητα στην ομιλία. Άγχη και φοβίες συγκεκριμένες: Φόβος οδήγησης, φόβος ανελκυστήρων, αεροπλάνων, φοβίες ασθενειών, εντόμων, του πλήθους κ.λπ.
Προεγχειρητικό άγχος. Εκμάθηση διαφορετικών τρόπως αντίδρασης στα φοβικά ερεθίσματα. Έλεγχος του πόνου:
Η ύπνωση έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία στην αντιμετώπιση του πόνου, όπως π.χ. κατά τη διάρκεια εγχειρήσεων αντί αναισθησίας – όταν αυτή αντενδείκνυται - , στην οδοντιατρική, σε χρόνιες παθήσεις όπως αρθρίτιδες, πόνοι της πλάτης κ.λπ. Απαλλαγή από τις συνέπειες συναισθηματικού ή σωματικού τραύματος:
Ανακούφιση και απομάκρυνση αό τη συνείδηση και τη μνήμη τραυματικών και δυσάρεστων εμπειριών. Διερεύνηση και εντοπισμός τραυματικών εμπειριών προκειμένου να κατανοηθούν και να θεραπευτούν οι τραυματικές τους συνέπειες. Αντιμετώσιση ισχυρών συγκινησιακών κρίσεων: Οι άνθρωποι που βρίσκονται σε κατάσταση κρίσης είναι συχνά και σε κατάσταση μεγαλύτερης υποβολιμότητας. Το γεγονός αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί θεραπευτικά σε επείγουσες καταστάσεις.
Βοήθεια κατά τον τοκετό: Ελάττωση του πόνου, διευκόλυνση της διαδικασίας του τοκετού, υποβοήθηση της ανάρρωσης και της επαφής με το νεογέννητο. Βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων. Αύξηση της αυτοπεποίθησης και της αυτο συγκέντρωσης. Βελτίωση της εικόνας του εαυτού και του επιπέδου των προσδοκιών επιτυχίας. Δημιουργία αίσθησης νίκης και επιτυχίας. Ενίσχυση της σωματικής δύναμης και του συντονισμού των κινήσεων. Βελτίωση των επιδόσεων μέσω οραματισμού υψηλότερων αποδόσεων και καλύτερης αθλητικής συμπεριφοράς. Βελτίωση της εικόνας του εαυτού, ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, της αυτοεκτίμησης, ενίσχυση του εγώ: Τεχνικές που χρησιμοποιούν θετικές υποβολές για να ενισχύσουν την δημιουργία θετικών εικόνων και θετικών πεποιθήσεων σχετικών με την αυτοαξία και τον αυτοσεβασμό. Απαλλαγή από συνήθειες αρνητικής σκέψης που υποσκάπτουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό. Ενίσχυση της θετικής παρουσίας του ατόμου στο περιβάλλον.

Προηγούμενη σελίδα | Κεντρική σελίδα | Κατάλογος